Stuifdijk langs de Boschplaat

Overzicht van de situatie bij de Boschplaat in september 2003. De foto is gemaakt vanaf het hoge duin bij paal 20. Onder deze foto ga ik wat dieper in op de situatie. Aan de linkerkant is de massieve stuifdijk te zien die langs de noordzijde van de Boschplaat ligt. Stuifdijken worden aangelegd door op het strand takkenschermen te plaatsen. De schermen vangen zand, dat wordt vastgelegd door het planten van helmgras. Het proces wordt herhaald totdat het zand zo hoog is opgehoopt dat er een stevig dijklichaam ontstaat. Deze dijk is aangelegd tussen 1932 en 1936 en is dwars over een washovervlakte geplaatst, waardoor zeewater bij stormvloed over het eiland kon stromen. Eerdere pogingen om de washover af te sluiten zijn gedaan, maar zonder blijvend resultaat.

Rechts in de afbeelding is de rechte lijn van het Oude Scherm te zien, een eerdere stuifdijk die uitkwam bij de Eerste Duintjes, maar al snel weer doorbrak. Achter het restant van het Oude Scherm ligt de Eerste Slenk. Na de aanleg van de grote stuifdijk is de kale Boschplaat veranderd in een kwelder. Aanvankelijk was dit een positieve ontwikkeling, maar de successie heeft zich doorgezet. Sinds 2000 begint de kwelder te verruigen en dicht te groeien. Vrijwel de gehele Boschplaat is nu bedekt met de vegetatie van de hoge kwelder. Enkel aan de randen en dicht bij de slenken zijn nog zones van lage kwelder en pioniervegetatie te vinden. De biodiversiteit neemt af en het aantal broedvogels vertoont een dalende trend. Gezien de succesvolle ontwikkelingen met stuivende duinen tussen paal 16 en paal 20, is men van plan om ook meer dynamiek op de Boschplaat toe te laten. Het onderhoud aan de stuifdijk is beëindigd, en er zijn plannen om delen van de stuifdijk door te steken. Veiligheid is hierbij geen punt van zorg, aangezien de Boschplaat geen onderdeel uitmaakt van de kustbescherming van het eiland.

Ondertussen ondergaat de Boschplaat zelf aanzienlijke veranderingen. Het strand is smaller geworden, en aan de oostpunt verdwijnt land in zee. In de afgelopen 40 jaar is de Boschplaat ongeveer 2 km korter geworden. Het hele Amelanderduin, dat eerder op de oostpunt lag, is verdwenen. De vijfde slenk ligt nu vrijwel direct tegen het strand en is dichtgestoven. Binnenkort zal ook die in zee verdwenen zijn. Deze veranderingen in het Natura 2000-gebied worden beschouwd als een natuurlijk proces, dat deel uitmaakt van het “kwispelen” van de eilandstaart.

Keywords: Terschelling, Boschplaat, Stuifdijk, Oude, Scherm, Kwelder, Eerste, Slenk, Verruiging, Eindstadium, Successie, Biodiversiteit, Achteruitgang, Afslag, Oostpunt, Amelanderduin